EN
ລິ້ງດ່ວນ
ລະບົບແບດເຕີ່ຣີ່ສູງໃນບ້ານທົ່ວໄປມີສອງຮູບແບບຫຼັກ: ລະບົບທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຜ່ານ AC ຫຼື ລະບົບທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຜ່ານ DC, ໂດຍແຕ່ລະຮູບແບບເໝາະສຳລັບສະຖານະການທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ໃນລະບົບທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຜ່ານ DC, ພະລັງງານໄຟຟ້າຈະໄຫຼໂດຍກົງຈາກແຖບແສງຕາເວັນໄປຫາແບດເຕີ່ຣີ່ຜ່ານຄອນໂທລເລີ່ຂອງເຄື່ອງຊາດ (charge controller) ກ່ອນທີ່ຈະຖືກປ່ຽນເປັນພະລັງງານໄຟຟ້າ AC. ສາຍທາງທີ່ເປັນກົງນີ້ຊ່ວຍຫຼຸດຜ່ອນການສູນເສຍພະລັງງານໃນຂະນະທີ່ປ່ຽນຮູບແບບ ແລະ ມັກຈະປັບປຸງປະສິດທິພາບທັງໝົດຂຶ້ນປະມານ 5 ເຖິງ 10 ເປີເຊັນ. ລະບົບເຫຼົ່ານີ້ເຮັດວຽກໄດ້ດີທີ່ສຸດເມື່ອຕິດຕັ້ງລະບົບໃໝ່ທັງໝົດ ໂດຍທີ່ການໄດ້ຮັບຜົນຜະລິດພະລັງງານສູງສຸດເປັນສິ່ງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ. ໃນດ້ານກົງກັນຂ້າມ, ລະບົບທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຜ່ານ AC ຈະເອົາພະລັງງານໄຟຟ້າ DC ດິບຈາກແຖບແສງຕາເວັນມາປ່ຽນເປັນພະລັງງານໄຟຟ້າ AC ກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງປ່ຽນຄືນເປັນ DC ອີກຄັ້ງເພື່ອເກັບໄວ້ໃນແບດເຕີ່ຣີ່. ຂະບວນການເພີ່ມເຕີມນີ້ເຮັດໃຫ້ມີການສູນເສຍປະສິດທິພາບເລັກນ້ອຍ, ແຕ່ກໍເຮັດໃຫ້ການຕິດຕັ້ງເພີ່ມເຕີມເຂົ້າກັບລະບົບທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ (ທີ່ມີ inverter ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບເຄືອຂ່າຍໄຟຟ້າແລ້ວ) ເປັນໄປໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນຫຼາຍ. ນີ້ແມ່ນເຫດຜົນທີ່ເຈົ້າຂອງບ້ານຫຼາຍຄົນທີ່ກຳລັງດຳເນີນການປັບປຸງລະບົບ (retrofit) ຈຶ່ງເລືອກໃຊ້ວິທີນີ້. ຮຸ່ນລ່າສຸດຂອງ hybrid inverter ໄດ້ເລີ່ມເຊື່ອມຕໍ່ທັງສອງໂລກເຂົ້າດ້ວຍກັນ, ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຕິດຕັ້ງມີທາງເລືອກຫຼາຍຂຶ້ນໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ອຸປະກອນທີ່ແຍກຕ່າງກັນຫຼາຍເທົ່າ. ການທົດສອບບາງຢ່າງໃນປີ 2023 ໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າລະບົບທີ່ປະສົມປະສານກັນນີ້ສາມາດຫຼຸດຈຳນວນຊິ້ນສ່ວນທີ່ຕ້ອງການລົງປະມານ 30 ເປີເຊັນເມື່ອທຽບກັບລະບົບດັ້ງເດີມ.
ການໄດ້ຮັບການດຳເນີນງານທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ ແລະ ປອດໄພຂອງລະບົບແທ້ໆແລ້ວແຕ່ການທີ່ສາມສ່ວນຫຼັກເຫຼົ່ານີ້ເຮັດວຽກຮ່ວມກັນໄດ້ດີປານໃດ: ລະບົບຈັດການແບດເຕີຣີ່ (BMS), ອິນເວີເຕີ, ແລະ ຕົວຄວບຄຸມການທີ່ເປີດ/ປິດໄຟຟ້າຈາກແສງຕາເວັນ. BMS ຈຳເປັນຕ້ອງສົ່ງການອັບເດດຂໍ້ມູນຈິງໃນເວລາຈິງກ່ຽວກັບຄວາມສາມາດຂອງແບດເຕີຣີ່ໃນການຮັບປະຈຸ ແລະ ຈ່າຍພະລັງງານ; ມິຖີກດັ່ງນັ້ນຈະເກີດບັນຫາເຊັ່ນ: ການເກີດຊັ້ນລິເທີຽມ (lithium plating) ຫຼື ວິກິດຕິການຮ້ອນເກີນໄປ (thermal runaway). ສຳລັບອິນເວີເຕີ, ມັນຈຳເປັນຕ້ອງເຂົ້າກັນໄດ້ດີກັບລະດັບຄ່າຄວາມຕ້ານທາງຂອງແບດເຕີຣີ່, ໂດຍເປົ້າໝາຍໃຫ້ຢູ່ໃນຂອບເຂດບວກ-ລົບ 5% ຂອງຄ່າທີ່ແບດເຕີຣີ່ຖືກອອກແບບມາ. ມິຖີກດັ່ງນັ້ນຈະເກີດບັນຫາເຊັ່ນ: ພະລັງງານທີ່ຜະລິດອອກມາຖືກຕັດທິດທາງ (clipped power output) ຫຼື ການປິດລະບົບຢ່າງທັນທີ. ແລະ ຢ່າລືມຕົວຄວບຄຸມການທີ່ເປີດ/ປິດໄຟຟ້າຈາກແສງຕາເວັນເຊິ່ງກໍຕ້ອງອີງໃສ່ອັລກົຣິດີມການຕິດຕາມຈຸດທີ່ມີພະລັງງານສູງສຸດ (Maximum Power Point Tracking) ທີ່ຖືກຕັ້ງຄ່າຢ່າງເໝາະສົມຕາມປະເພດຂອງແບດເຕີຣີ່ທີ່ໃຊ້, ບໍ່ວ່າຈະເປັນເຊວລິດ LFP ຫຼື NMC. ເມື່ອສ່ວນປະກອບໃດໜຶ່ງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ສາມາດສື່ສານກັນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ພວກເຮົາຈະເລີ່ມເຫັນການສູນເສຍພະລັງງານໃນຂອບເຂດ 15% ເຖິງ 25%, ພ້ອມທັງການເສື່ອມສະພາບຂອງຄວາມຈຸແບດເຕີຣີ່ໄວຂຶ້ນຕາມເວລາ. ນີ້ແມ່ນເຫດຜົນທີ່ບໍລິສັດຕິດຕັ້ງລະດັບສູງສຸດເสมີຈະກວດສອບເສັ້ນທາງການສື່ສານກ່ອນເປັນອັນດັບທຳອິດ, ໂດຍທົ່ວໄປຈະເລືອກໃຊ້ CAN bus ຫຼື Modbus. ພວກເຂົາຕ້ອງການໃຫ້ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງເຊື່ອມຕໍ່ກັນໄດ້ຢ່າງລຽບລ້ອຍທົ່ວທັງລະບົບ, ແລະ ຮັກສາເວລາຕອບສະຫນອງໃຫ້ຕ່ຳກວ່າ 100 ມີລິວິນາທີ (milliseconds) ເພື່ອໃຫ້ການປ່ຽນຜ່ານໄປໃຊ້ແບດເຕີຣີ່ໃນເວລາທີ່ເກີດການຂັດຂວາງການຈ່າຍໄຟຟ້າເກີດຂຶ້ນຢ່າງລຽບລ້ອຍ.
ການເລືອກຂະໜາດທີ່ຖືກຕ້ອງສຳລັບລະບົບຈັດເກັບພະລັງງານແບດເຕີຣີ (BESS) ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການວິເຄາະປະລິມານໄຟຟ້າທີ່ບ້ານໃຊ້ຈິງໆ ໃນໄລຍະເວລາ 12 ເດືອນ. ພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ເວົ້າເຖິງເລກຄ່າສະເລ່ຍເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ສິ່ງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດແມ່ນຮູບແບບການໃຊ້ໄຟຟ້າຕາມທຸກໆຊົ່ວໂມງ ທີ່ປ່ຽນແປງໄປຕາມລະດູການ. ເມື່ອຜູ້ຄົນຂ້າມຂັ້ນຕອນການວິເຄາະຢ່າງລະອຽດນີ້ໄປ, ມັກຈະໄດ້ຮັບລະບົບທີ່ມີຂະໜາດເລັກເກີນໄປ, ເຊິ່ງອາດນຳໄປສູ່ການຄາຍພະລັງງານຢ່າງເລິກ (deep discharges) ທີ່ເປັນອັນຕະລາຍເມື່ອແບດເຕີຣີຫຼຸດລົງຕ່ຳກວ່າ 20% ຂອງຄວາມຈຸການເກັບ, ຫຼື ມີຂະໜາດໃຫຍ່ເກີນໄປ ເຊິ່ງເປັນການສູນເສຍເງິນທີ່ສາມາດນຳໄປໃຊ້ໃນສິ່ງອື່ນໄດ້. ຍົກຕົວຢ່າງເຊັ່ນ: ແບດເຕີຣີລີເທີຽມເຫຼັກ-ຟອສຟອດ (LFP). ຖ້າພວກເຮົາຮັກສາຄ່າ 'ຄວາມເລິກຂອງການຄາຍພະລັງງານ' (Depth of Discharge - DoD) ໃຫ້ຢູ່ທີ່ປະມານ 80% ຫຼືຕ່ຳກວ່າ ແທນທີ່ຈະໃຫ້ມັນຄາຍພະລັງງານຈົນເຖິງ 90% ໂດຍປົກກະຕິ, ອາຍຸການໃຊ້ງານຂອງແບດເຕີຣີເຫຼົ່ານີ້ຈະຍາວນານຂຶ້ນຢ່າງເປັນທີ່ສັງເກດເຫັນ – ປະມານ 2 ເຖິງ 3 ເທົ່າຂອງອາຍຸການໃຊ້ງານທີ່ມັນຈະມີຢູ່ເປັນປົກກະຕິ. ການວາງແຜນອາຍຸການໃຊ້ງານຢ່າງສຸດຄວາມເຂົ້າໃຈ (Smart lifecycle planning) ຍັງໄປໄກກວ່ານີ້ ໂດຍການຈັບຄູ່ຄວາມຕ້ອງການໃຊ້ງານປະຈຳວັນກັບຂໍ້ມູນທີ່ຜູ້ຜະລິດໃຫ້ມາກ່ຽວກັບອັດຕາການສຶກສາຂອງແບດເຕີຣີ. ສິ່ງນີ້ຊ່ວຍຮັບປະກັນວ່າລະບົບຈັດເກັບພະລັງງານຂອງພວກເຮົາຈະສ້າງຄຸນຄ່າສູງສຸດຕະຫຼອດອາຍຸການໃຊ້ງານທັງໝົດ ແທນທີ່ຈະເສີຍຫາຍກ່ອນເວລາ.
| ປັດໄຈຂະຫນາດ | ຜົນກະທົບຕໍ່ການປະຕິບັດ | ຍຸດທະສາດການເພີ່ມປະສິດທິພາບ |
|---|---|---|
| ຄວາມຖືກຕ້ອງຂອງບັນທຶກການໃຊ້ງານ | ຄວາມຜິດພາດ ±15% ໃນຂໍ້ມູນການໃຊ້ງານເຮັດໃຫ້ມີຄວາມບໍ່ສອດຄ່ອງຂອງຄວາມຈຸກັບ 30% | ວິເຄາະຂໍ້ມູນມີເtີເtີອັດຈະລິຍະທີ່ບັນທຶກທຸກຊົ່ວໂມງ ແລະ ການສອບສວນລະດັບອຸປະກອນ |
| ການຈັດການ DoD | doD 90% ຫຼຸດຜ່ອນອາຍຸການໃຊ້ງານຂອງ LFP ລົງ 40% ເມື່ອທຽບກັບ DoD 80% | ຕັ້ງຄ່າອິນເວີເຕີເພື່ອຢຸດການຖ່າຍໄຟທີ່ SoC 20% |
| ຜົນຜະລິດຕາມວົງຈອນຊີວິດ | ລະບົບທີ່ມີຂະໜາດນ້ອຍເກີນໄປຈະສູນເສຍຄວາມຈຸ 50% ຫຼື ຫຼາຍກວ່ານັ້ນພາຍໃນ 5 ປີ | ຈັບຄູ່ວົງຈອນການຖ່າຍໄຟໃຫ້ເຂົ້າກັບແຜ່ນແຕ່ງຕາມວົງຈອນຊີວິດທີ່ຜູ້ຜະລິດໃຫ້ |
ການເລືອກລະບົບແບດເຕີ່ຣີສູງສຸດສຳລັບທີ່ຢູ່ອາໄສໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ໝາຍເຖິງການຊອກຫາຈຸດທີ່ເໝາະສົມລະຫວ່າງລາຄາຂອງສິ່ງນັ້ນ ແລະ ຄວາມເຊື່ອຖືໄດ້ທີ່ແທ້ຈິງຂອງມັນ. ເມື່ອຄົນເລືອກແບດເຕີ່ຣີທີ່ໃຫຍ່ເກີນໄປ ພວກເຂົາຈະຕ້ອງຈ່າຍເງິນຫຼາຍຂຶ້ນຢ່າງມີນັຍສຳຄັນໃນເບື້ອງຕົ້ນ ເຖິງ 25 ຫາ 40 ເປີເຊັນ ແຕ່ຈະບໍ່ໄດ້ຮັບປະສິດທິພາບທີ່ດີຂຶ້ນຢ່າງເປັນທີ່ສັງເກດເຫັນ. ໃນດ້ານກົງກັນຂ້າມ ການເລືອກແບດເຕີ່ຣີທີ່ນ້ອຍເກີນໄປອາດຈະເຮັດໃຫ້ຄອບຄົວບໍ່ມີພະລັງງານໃນເວລາທີ່ຕ້ອງການຢ່າງຮີບດ่วนເມື່ອເກີດມີການຕັດໄຟຟ້າ. ບໍລິສັດທີ່ດີທີ່ສຸດຈະເຂົ້າໃຈເລື່ອງນີ້ດ້ວຍການຄິດໄລ່ທີ່ສຸດຄວາມສຸກສົມ ໂດຍອີງໃສ່ຄວາມຖີ່ທີ່ເກີດການຕັດໄຟຟ້າໃນບໍລິເວນທີ່ຄົນນັ້ນຢູ່, ລັກສະນະດິນຟ້າອາກາດທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນເຂດດັ່ງກ່າວ, ແລະ ຄວາມສະຖຽນຂອງເຄືອຂ່າຍໄຟຟ້າທ້ອງຖິ່ນ. ມາເບິ່ງບ້ານສ່ວນຫຼາຍໃນປັດຈຸບັນນີ້. ລະບົບທີ່ເໝາະສົມທີ່ມີຄວາມຈຸ 10 ກິໂລວັດ-ຊົ່ວໂມງ (kWh) ຈະສາມາດຮັກສາຕູ້ເຢັນໃຫ້ເຮັດວຽກໄດ້, ເປີດໄຟສຳລັບການສັງເກດ, ແລະ ຊາດເຄື່ອງໂທລະສັບໄດ້ເປັນເວລາປະມານ 12 ຊົ່ວໂມງຕໍ່ເນື່ອງໃນເວລາທີ່ເກີດການຕັດໄຟຟ້າ. ແຕ່ບຸກຄົນທີ່ຕ້ອງອີງໃສ່ອຸປະກອນທາງການແພດ ຫຼື ມີລະບົບເຄື່ອງປັບອາກາດແລະເຄື່ອງເຮັດຄວາມຮ້ອນສູນກາງອາດຈະຕ້ອງການແບດເຕີ່ຣີທີ່ມີຄວາມຈຸເຖິງ 20 ກິໂລວັດ-ຊົ່ວໂມງ. ວິທີການທີ່ຖືກຄິດໄລ່ຢ່າງລະອຽດນີ້ໄດ້ຖືກສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າເຮັດວຽກໄດ້ດີຫຼາຍໃນທາງປະຕິບັດ, ໂດຍຮັກສາໄຟໄວ້ໃນເວລາເກີດການຕັດໄຟຟ້າໄດ້ຫຼາຍກວ່າ 90 ເປີເຊັນຂອງເວລາທັງໝົດ ໂດຍບໍ່ເສີຍເງິນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ຈຳເປັນ.
ການຮັບປະກັນຄຸນນະພາບຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະ ການຮັກສາຄວາມສອດຄ່ອງຕາມຂໍ້ບັງຄັບນີ້ ແມ່ນຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງເພື່ອໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າລະບົບສາກົນໄຟຟ້າແບດເຕີ່ຣີ່ສຳລັບບ້ານມີຄວາມປອດໄພ ແລະ ມີອາຍຸການໃຊ້ງານທີ່ຍືນຍາວ. ຂະບວນການຮັບປະກັນຄຸນນະພາບເລີ່ມຕົ້ນຈາກລະດັບອຸປະກອນ ໂດຍການທົດສອບສິ່ງຕ່າງໆເຊັ່ນ: ການທົດສອບຄວາມເຄີຍເຄີຍຈາກອຸນຫະພູມ, ການກວດສອບຄວາມສາມາດໃນການຮັບນ້ຳໜັກຂອງຄ່າຄວາມຕ້ານທາງໄຟຟ້າ, ແລະ ການຮັບປະກັນວ່າອິນເຕີເຟດດ້ານຄວາມປອດໄພຂອງໄຟຟ້າເຄື່ອງຄຳນວນເຮັດວຽກໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ກ່ອນທີ່ຈະເຂົ້າສູ່ຂະບວນການຕິດຕັ້ງລະບົບທັງໝົດ. ໃນດ້ານຄວາມສອດຄ່ອງຕາມຂໍ້ບັງຄັບ, ມີມາດຕະຖານທີ່ສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງທີ່ຕ້ອງປະຕິບັດຕາມ: UL 9540 ຄຸມຄອບດ້ານຄວາມປອດໄພຂອງລະບົບເກັບຮັກສາພະລັງງານ, IEC 62619 ມຸ່ງເນັ້ນການປະຕິບັດງານຂອງແບດເຕີ່ຣີ່ໃນອຸດສາຫະກຳ, ແລະ NEC Article 690 ຈັດການເຖິງການຕິດຕັ້ງລະບົບພະລັງງານແສງຕາເວັນ (photovoltaic) ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ. ຜູ້ສອບສວນພາກສ່ວນທີສາມຈະກວດສອບວ່າລະບົບເຫຼົ່ານີ້ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບການໄຟຟ້າທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ບໍລິສັດມັກຈະເລືອກຮັບການຮັບຮອງ ISO 9001 ເຊິ່ງເປັນການສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າພວກເຂົາມີຂະບວນການຄວບຄຸມຄຸນນະພາບທີ່ດີ. ການບໍ່ປະຕິບັດຕາມຂໍ້ກຳນົດເຫຼົ່ານີ້ອາດຈະນຳໄປສູ່ບັນຫາທີ່ຮ້າຍແຮງ. ອີງຕາມລາຍງານ NFPA 2023, ຄ່າປັບໄໝມັກຈະຢູ່ທີ່ປະມານ 50,000 ໂດລາສະຫະລັດຕໍ່ການລະເມີດແຕ່ລະຄັ້ງ, ແລະ ບ້ານທີ່ຕິດຕັ້ງລະບົບທີ່ບໍ່ສອດຄ່ອງຕາມຂໍ້ກຳນົດຈະມີຄວາມສ່ຽງຕໍ່ການເກີດໄຟໄໝຫຼາຍຂຶ້ນປະມານ 37%. ຜູ້ຜະລິດທີ່ມີຄວາມເຂົ້າໃຈດີກຳລັງນຳເອົາຂະບວນການຮັບປະກັນຄຸນນະພາບອັດຕະໂນມັດເຂົ້າໃນການດຳເນີນງານຂອງພວກເຂົາເພື່ອຢູ່ເໜືອການປ່ຽນແປງຂອງຂໍ້ບັງຄັບຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ຂໍ້ກຳນົດ Title 24 ຂອງລັດຄາລີຟໍເນຍ, ເຊິ່ງຊ່ວຍຮັກສາຄວາມເຊື່ອຖືໄດ້ຂອງລະບົບໃນໄລຍະຍາວ.
ລະບົບ AC-coupled ປ່ຽນພະລັງງານ DC ຈາກແຜ່ນດູດແສງຕາເວັນເປັນ AC ແລ້ວປ່ຽນຄືນເປັນ DC ເພື່ອເກັບຮັກສາ, ເໝາະສຳລັບການຕິດຕັ້ງເພີ່ມເຕີມ. ລະບົບ DC-coupled ຊາດໄຟໃສ່ຖ່ານໂດຍກົງຈາກແຜ່ນດູດແສງຕາເວັນ, ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ປະສິດທິພາບດ້ານພະລັງງານດີຂຶ້ນ.
ການເຂົ້າກັນໄດ້ຂອງ BMS ຮັບປະກັນວ່າລະບົບຈະແບ່ງປັນຂໍ້ມູນຈິງໃນເວລາຈິງເພື່ອການຊາດໄຟ ແລະ ຄາຍໄຟຢ່າງມີປະສິດທິພາບ, ເພື່ອປ້ອງກັນສະພາບການເຊັ່ນ: ການເກີດຊັ້ນລິເທີຽມ (lithium plating) ຫຼື ການລຸກລາມຂອງອຸນຫະພູມ (thermal runaway).
ວິເຄາະການໃຊ້ພະລັງງານໄຟຟ້າຕໍ່ທຸກໆຊົ່ວໂມງ ແລະ ປຶກສາກັບຊ່າງຊ່ຽວຊານເພື່ອປັບຂະໜາດລະບົບໃຫ້ເໝາະສົມກັບຄວາມຕ້ອງການທີ່ແທ້ຈິງ, ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍທີ່ເກີນຄວາມຈຳເປັນ ແລະ ການຂາດແຄນພະລັງງານໃນເວລາເກີດຂອບເຂດ.
ລະບົບຖ່ານສູນຍາກາດຄວນເຂົ້າກັນໄດ້ກັບມາດຕະຖານ UL 9540, IEC 62619 ແລະ NEC Article 690. ການເຂົ້າກັນໄດ້ກັບມາດຕະຖານເຫຼົ່ານີ້ຮັບປະກັນຄວາມປອດໄພ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບລະບຽບການດ້ານໄຟຟ້າທ້ອງຖິ່ນ.